Yeni yıldan neler bekliyorsunuz? Boğaza nazır bir ev, kadınların sinek gibi yapıştığı kırmızı bir cabrio, zayıflayıp mezuniyet smokinin içine yeniden girebilmek, genel müdürü devirip odasına ve sekreterine kavuşmak, bir kitap yazıp Ahmet Altan''ı sollamak, Bora Bora''da yerli kızlarla samba yapmak için büyük ikramiyenin size çıkması, daha çıtır bir sevgili?..

Diyelim istediklerinize kavuştunuz, sonra ne olacak? Yaşamınızda anlam ve tatmin bulacak mısınız? Hava atmak için değil de gerçekten mutlu olmak için ne kadar paraya ihtiyacınız var? "Sırada ne var" diye sorup hep daha fazlasını mı isteyeceksiniz? Nereye kadar gidecek bu tatminsizlik hissi? Hazır dokuz günlük bir bayram tatilinin eşiğindeyken size hayatın anlamını fısıldayabilecek bir kitaptan bahsetmek istiyorum. Hoşunuza gider, aklınıza yatarsa kendinizi dünya nimetlerine adayıp bayramı üç kilo fazlayla kapatacağınıza, vaktinizi daha içsel yolculuklar için kullanma fırsatınız olur böylece.

Şimdi efendim, son yılların yükselen trendi, felsefeyle - iş dünyası arasında köprü kurmak, disiplinlerarası dogmalardan yararlanmak... Bu yüzden felsefe kökenli gurular, akademisyenler ve konuşmacılar çok prim yapıyor. İşte bunlardan biri de "Creating The Good Life-İyi Yaşamı Yaratmak" kitabının yazarı James O''Toole. Güney Kaliforniya Üniversitesi profesörlerinden, yönetim danışmanı ve pek çok yönetim kitabının yazarı olan O''Toole''ın, iş dünyasına hayatın anlamını anlatmaya soyunduğu kitabı, bu aralar Batı''nın en çok konuşulan iş kitaplarından biri.

Peynir ekmek gibi satan bu kitabı ilginç kılan, Financial Times''dan en önemli kitap dergilerine kadar her yerde eleştirisinin çıkması ya da iş dünyasında sürekli referans gösterilmesi değil. İlginç olan; kitabın arkasındaki başarısızlık öyküsü; yazarın bunalımı sonrası ortaya çıkan bir eser olması. Yazdığı bir düzine kitapla sıradan bir başarı grafiğinin ötesine geçemeyen yazar, bir önceki kitabını büyük beklentilerle piyasaya sürmüş: Şan, şöhret, büyük satış rakamları, para gibi hepimizin yakından bildiği bol ''ego''lu hayaller. O''Tooler''ın beklentilerin büyüklüğüne rağmen sonuç, koca bir sıfır olmuş.

Birkaç hafta sonra kitap raflarda arka sıralara doğru seyahat ederken yazarın umutları yerle bir oluvermiş. Özgüven çatlamasının tipik tepkileri olan dine ya da depresyona sığınmak yerine yazar, kendine sığınacak daha makul bir liman bulmuş: Aristo mantığı! Birkaç yıllık çalışma sonucu ortaya çıkan ise kendi kendine yardım ve felsefe karışımı bir kitap olmuş. Hedef kitlesi, yeni yıl hayalleri iş, para ve refah başlıkları altında yoğunlaşan iş dünyası; amacı ise tam anlamıyla bir tür ''silkelen ve kendine gel'' modeli sunmak. Gelelim kitabın içindeki cevhere...

Yaklaşık üç bin yıl önce Yunan kolonisi Makedonya''da yaşayan Aristo, hayatının önemli bir bölümünü "iyi yaşam"ın ne olduğunu bulmak ve tanımlamakla geçirmiş bir düşünür. Aslında dönemin en büyük kitap koleksiyonuna sahip olacak kadar tüketime yatkın bir hayat süren Aristo''nun yaşam öyküsü yazarınkiyle epey paralellik gösteriyor. Hocası büyük üstat Pluto''nun ölümünün ardından Yunan Akademisi''nin başına geçecek tek aday olduğunu düşünen Aristo, onun havalı sandaletlerinden, kıyafetlerinden ve züppe tavırlarından bıkan meslektaşlarınca dışlanmış. Büyük İskender''in hocalığını üstlenen Aristo, bunda da tutunamayınca bunalıma girmiş ve kendini "iyi yaşamın anlamını" keşfetmeye adamış; yani erdemli ve sonuçta tatmin eden bir yaşamın tanımını yapmaya çalışmış.

Aristo gerçek mutluluğun, güç ve başkalarının beğenisini kazanmaktan değil, kendini iyi bir hayat yaşamaya adanmaktan geçtiğine, bunun da ancak bilgelikle sağlanabileceğine hükmetmiş. Ayrıca, doğada her şeyin bir amacı olduğu ve hiçbir şeyin boşuna yaratılmadığı sonucuna varmış. Yani zürafanın uzun olmak, çitanın koşmak, insanın da muhakeme yapmak için yaratıldığına karar veren Aristo, her türün kendi içinde bir hiyerarşisi olduğunu fark etmiş. Yani en uzun zürafanın ya da en hızlı koşan çitanın kendi türünün en yüksek mertebesinde olduğunu iddia etmiş. Benzer biçimde, en yüksek muhakeme gücü olan insanın da yeteneği sadece saban itmek olandan üstün olduğu ve eşit değerlendirilmemesi gerektiği sonucuna varmış.

Tüm bu öğretilere sahip çıkan O''Toole da yaşam boyu öğrenmeye adanan bir hayatı çok daha yaşamaya değer, 20 bin kitap okuduğu iddia edilen Teddy Roosevelt''i de insan türünün en üst noktası olarak tanımlıyor. Kitabın eleştirileri arasında haftada 60 saatten fazla çalışan bir işadamının Tolstoy okumak için nasıl zaman bulabileceği türünde sorular yok değil. Ya da aile, arkadaşlar veya golfe ayrılan zamanın anlamsız mı sayılacağı tartışılıyor. O''Toole''un bunlara cevabı hazır: Arkadaşlık ve topluma adanmışlık Aristo''nun öğretilerinde mevcut; bireyin potansiyelinin tepesine çıkması yaşamın en üst noktası olarak tanımlanıyor ve bu da ancak topluluğun görevlerini yerine getiren bir üyesi olmakla elde edilebiliyor. Ayrıca 18 delikli bir oyuna ilginiz ancak daha yüksek hedeflere gitmenize engel oluyorsa zararlı.

Yani uzun vadeli hedefinize engel oluşturmayan tüm dünyevi zevkler Aristo mantığına uyuyor! Yani baktınız kitap sizi sarmadı, dayanın kredi kartıyla alışverişe, nasıl olsa buluruz ''Aristovari'' bir açıklama rahatlatırız ruhunuzu. İyi bayramlar...

Kaynak: Sabah Gazetesi

Yorumlar (0)

Yorumları RSS ile takip edin