Batı tipi beslenmeyle birlikte hızla artan, dünyadaki en yaygın hastalıklardan biri: Şeker Hastalığı.

Şeker hastalığı, kan şekerinin çok yüksek olmasıyla kendini gösteren kronik bir rahatsızlık. Vücut glukozu enerjiye dönüştüremediği zamanlarda ortaya çıkıyor. Glukozun enerjiye dönüştürülmesi, pankreastan salgılanan insulin hormonu yardımıyla oluyor. Eğer pankreastan insulin salınımı azalır veya kaybolursa, glukoz kanda kontrolsüz bir şekilde yükselip, şeker hastalığına yol açıyor.

İki tipi var:

Tip 1 (insüline bağımlı olanlar):

Özellikle çocuklarda ve 40 yaşın altındaki genç erişkinlerde görülür. Bu tipte pankreas yeterli insulin üretmez. İnsülin iğneleri ve diyet kontrolüyle tedavi yoluna gidilir.

Tip 2 (insüline bağımlı olmayanlar):

Tüm şeker hastalarının yüzde 90'ı bu tiptir. Bu tip şeker hastalığında pankreas insülin üretir, ancak yeterli değildir. Bir de vücudun glukozu kullanma yeteneği azalmıştır. Daha çok 40 yaş üzerindekilerde görülür. Bu yaştakiler genelde fazla kilolu, bel bölgesi kalın, spor yapmayan, yanlış beslenen kişilerdir. Diyet+egzersiz, diyet+ tabletler veya diyet+insülin iğneleri şeklinde tedavi yöntemlerine gidilir. Batı tipi beslenme hastalığa, yakalanma riskini artırıyor. Örneğin, hızla Bati tipi beslenmeye geçen Avustralya yerlileri Aborjinler'de her 4 kişiden birinde şeker hastalığı görülüyor.

50 yaşın üzerinde ve kiloluysanız, ailenizde şeker hastalığı varsa, tansiyonunuz yüksekse bu tip şeker hastalığına yakalanma riskiniz de yüksek demektir. Bu tip şeker hastalığıyla yaşamanın veya yakalanmamanın yolu ise doğru beslenme.

Belirtileri

* Aşırı susama

* Sık idrara çıkma

* Sürekli açlık hissi

* Kilo kaybı

* Ağız kuruluğu

* Cilt kuruluğu

* Görmede bozulmalar

* Dolaşım bozukluğu

Nelere yol açabilir?

Glukoz vücudun yakıtı. Ama kanda aşın yükseldiğinde damarlara, böbreklere, gözlere, beyne, bacaklara, sinirlere zarar vermeye başlıyor, kalp-damar hastalıklarına yol açıyor.

* Kalp-damar hastalıkları

* Kalp krizi

* Felç

* Böbrek yetmezliği

* Körlük

* Koma

Eğer şeker hastalığından şüpheleniyorsanız mutlaka konunun uzmanı bir doktora gidin. Ve unutmayalım hepimiz, yanlış beslenirsek şeker hastası olabiliriz.

Nasıl beslenmeliyiz?

* Tam ekmek, kepekli ekmek, (özellikle çavdar ekmeği) kepekli makarna.

* Yiyeceklerin, tahılların, unların özel işlemden geçmemiş şekilleri.

* Sebze-meyve gibi liften zengin yiyeceklerin tüketimi artırılmalı. (Meyvede ölçülü olmak şartıyla)

* Şekerli içecekler içmeyin.

* Alkol tüketimine dikkat edin.

* Kan şekerini çabuk yükseltmeyen, düşük glisemik indeksli yiyeceklerle beslenin.

Şeker hastalarının fazla kilolarını vermesi, normal kilodalarsa da kontrol altında tutmaları gerekiyor. Gelin kilo vermek ve korumak için neler yapabiliriz, görelim.

* Haftada en az 3 kez 30-40 dakika tempolu adımlarla yürümeye çalışın.

* Yürüyüş mesafesindeki yerlere arabayla gitmeyin.

* Asansör yerine merdiven kullanın.

* Uzun süre oturma pozisyonunda kalmayın. Sık sık kalkıp hareket edin. Bu metabolizmaya bir ivme kazandırır.

* Tatlı yerine meyveyi tercih edin.

* Sebzeleri aşırı pişirmeyin.

* Kutu meyve suyu yerine taze sıkılmışını tercih edin ve bunu da sulandırarak için.

* Günde 5 porsiyon sebze-meyve yeme alışkanlığı edinin.

* Kendinizi küçük porsiyonlara alıştırın.

* Kan şekerini dengeleyecek yiyeceklerle beslenin.

* Yemek pişirirken atıştırmayın.

* Atıştırmak istediğiniz zaman kalorisi düşük yiyeceklere uzanın. Meyveler, salatalar, yağsız yoğurt gibi...

* Kilo vermek istiyorsanız kendinize gerçekçi bir hedef koyun. Vücudunuzu aşırı zorlayacak diyetlere girmeyin.

* Yiyeceklerle ilişkinizi değiştirin. Yemek için değil, yaşamak için yiyin.

* ince düşünün. Kendinizi hep giymek istediğiniz giysiler içinde bir partide hayal edin. Bu hayaller ince olma isteğinizi artıracaktır. Hayal etmek yapmanın yarısıdır, unutmayın!

* Öğün atlamayın. Özellikle de kahvaltıyı!

* Eğer can sıkıntısından yiyorsanız bir hobi edinin. Boş kalmak sizi

yemeğe iter.

* Damağınızı eğitin. Şekeri azalttıkça artık eskisi kadar tatlı yemek istemediğinizi fark edeceksiniz.

* Liften zengin yiyeceklere ağırlık verin.

* Egzersize hiçbir zaman ara vermeyin. Bırakınca dönmek zor oluyor!

* Restoranlarda yemek yerken ya yalnızca ana yemeği ya da iki başlangıç yemeğini yiyin, illa başlangıç, ana yemek ve tatlı üçlemesine girmeniz gerekmiyor.

* Herkesin zayıf olduğu yiyecek farklıdır. Kimi çikolata, kimi peynire aşırı istek duyar ve delicesine yer. Bu yiyecekleri satın almayın, süpermarketlerde dizili durdukları raflara yanaşmayın.

* Neden fazla yediğinizi bulmaya çalışın. Nedeni bulduktan sonra çözüme gitmeniz kolaylaşacaktır.

* Hayır demeyi öğrenin. Her ısrar edildiğinde tamam deyip, bir parça daha tatlı almayın.

* Ekmeğinize tereyağı veya margarin sürme alışkanlığınız varsa bırakmaya çalışın.

* Kokteyllerde, partilerde tabağınızı gereksiz yere doldurmayın. İnsanlara konsantre olun, yiyeceklere değil!

* Kilo vermeye çalışıyorsanız size yardımcı olacak, gelişmeleri izleyecek, sizi alkışlayacak birini bulun. Bu kişi eşiniz, sevgiliniz, arkadaşınız olabilir.

* Açken alışveriş yapmayın.

* Çok düşük kalorili diyetlere girmeyin.

* Ayakta yemek yemeyin.

* Kek, kurabiye, bisküvi, cips, çerez satın almayın. Adınızı bilirler ve siz yanıt verinceye kadar sürekli seslenirler.

* Her gün temiz hava almaya gayret edin. Derin derin soluk alın. Kalori yakmak için oksijen gereklidir.

* Restoranlarda önden gelen ekmek ve tereyağını istemediğinizi söyleyin. Gelince yeniyor!

* Bir hafta boyunca ne yediğinizi, ne kadar egzersiz yaptığınızı kaydedin. Büyük yararını göreceksiniz, bu kendinize daha objektif bakmanızı sağlayacak.

* Yemek yerken sık sık çatal, bıçağınızı masaya koyun. Hızlı yemek yemenizi önler.

* Diyet yiyecekler sizi daha çok yemeye itebilirler. Diyet de olsa yediğiniz miktarlara dikkat edin.

* Yemeklerinizde kullandığınız yağ miktarını azaltın. Pilavı 2 kaşık yağla mı yapıyorsunuz? l kaşığa indirin. Hastalarıma zeytinyağlı yemeklerinde l kilogram sebzeye 2 kaşık zeytinyağı öneriyorum.

* Televizyon seyrederken yemek yemeyin. Ne yediğinizin farkına varamazsınız.

* Kokteyl, parti ve davetlere çok aç gitmeyin. Evden çıkmadan l elma yiyin. Yoksa normalde yiyeceğinizden çok daha fazlasını yersiniz.

* Günde en az 1.5 litre su için.

* Buzdolabınızı sağlıklı yiyeceklerle doldurun.

* Doyduğunuz zaman yemeyi bırakın.

* Tuzu azaltın.

* Ne zaman yediğiniz de neredeyse ne yediğiniz kadar önemli. Akşam yemeğini erken yiyin, ideali saat 7-7.30'u geçirmemek.

* Yiyecek hassasiyetiniz varsa belirleyin. Varsa kilo vermeniz zorlaşıyor.

Kaynak: Vatan Gazetesi

Yorumlar (0)

Yorumları RSS ile takip edin