NLP, Neuro Linguistic Programming kelimelerinin ilk harflerinden oluşur. Başarının teknolojisi, beyin kullanma kılavuzu, mükemmelliğin bilimi ve sanatı gibi adlar ithaf edilir.

Nöro (Neuro): Temelde beş duyumuza ve bilinçaltında otomatik işleyen süreçlere işaret eder.

Linguistik (Linguistic): Düşüncelerimizi ifade eden dil ile birlikte, jest ve mimiklerimizi yansıtan beden dilini kapsar.

Programlama (Programming): Duygu, düşünce ve davranışlarımızı oluşturan temel dinamikleri değiştirebilme yeteneğimizi ifade eder.

NLP'NİN KULLANIM ALANLARI

NLP başta sağlık ve eğitim sektörü olmak üzere çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Ayrıca, başta aile olmak üzere, her tür ilişki ve iletişim sorunlarında etkin sonuçlar alınmaktadır. Kullanım yerlerinden bazıları şunlardır:

• Kendini tanıma
• Kişisel gelişim
• Öğrenme zorluklarını yenme
• Başarı ve motivasyon
• Sınav stresi ve kaygısı ile başa çıkma
• Özgüven kazanma
• Fobilerden kurtulma
• İletişim sorunlarını çözme
• Ruh halini kontrol edebilme
• Yaşam koçluğu
• Satış ve pazarlama

Özellikle, sınavlara hazırlanan öğrencilerin; stres, kaygı, özgüven eksikliği ve motivasyon sorunlarının çözülmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Uçak, asansör, böcek, kapalı yer korkusu vb. fobilerden kurtulmada da kısa sürede etkin sonuçlar alınabilmektedir.

Kısaca, İsviçre Çakısı'nda olduğu gibi, kişisel gelişim ve değişim için kullanılabilecek zengin bir alet setidir.

NLP'NİN TARİHİ

NLP; dilbilimci John Grinder ile, matematikçi ve aynı zamanda psikoloji öğrencisi Richard Bandler'ın 1972'de Canta-Cruz (Kaliforniya)'da tanışmaları ile başlar.

Modern aile terapisinin kurucusu Virginia Satir, Gestalt terapisinin kurucusu Fritz Perls ve modern hipnoterapinin kurucusu Milton Erickson'un kullandığı teknikleri modellerler (Bu klasik cümle, bir pazarlama tekniğidir aslında). Sonuçta her üçünün yöntemlerinde de, ortak noktalar olduğunu görürler.

Diğer alanlardan bilim adamlarının deneyimlerini de katarak, NLP'nin temellerini atarlar. NLP'nin ana bileşenlerinden:

• Hipnoterapi: Modern hipnoterapinin babası sayılan Milton Erickson'dan,
• Time-Line: Gestalt terapisinin kurucusu Fritz Perls'ten,
• Tote Model: Yapay zeka çalışmalarında görev alan; George A. Miller, Eugene Galanter ve Karl H. Pribram'dan,
• Chunk Size: Carl Jung'dan,
• Önvarsayımlar ve dil konuları: Dilbilimci Alfred Korzybski ve Noam Chomsky'den,
• Sibernetik ve iletişim teorileri: Antropolog Gregory Bateson'dan,
• Enegram ve Tipolojiler: Myers-Briggs ve Clare W. Graves'den,
• Çapalar: Ivan Pavlov'dan alırlar.

Sadece, modellemenin de temeli olan "Temsil Sistemleri ve Alt Biçemler", Richard Bandler tarafından keşfedilir.

Yukarıdaki ana parçalardan, Hipnoterapi'yi çıkarsak NLP olmaz. Time-Line'ı çıkarsak yine olmaz. Tote Model'i de çıkarsak olmaz. NLP'nin bu toplama özelliğinden dolayı kurucular, her türlü işe yarayan bilginin nereden ve kimden olursa olsun "çalınmasını" teşvik etmişlerdir.

Sonuç olarak NLP, bir "pazarlama paketi"dir aslında. Ancak, doğru ellerde kullanıldığında, kısa sürede etkin sonuçlar alınabilir. Zaten tekniklerin çoğu, NLP'den önce çeşitli psikoterapi dallarında kullanılagelen tekniklerdir.

NLP'NİN ÜLKEMİZDEKİ DURUMU

NLP'nin Türkiye'ye geliş tarihi için, doksanlı yılların ortası diyebiliriz.

Kısa geçmişine rağmen, NLP ülkemizde hızla imaj kaybetmedir. Çünkü NLP, hayatta bir dikiş tutturamamış bir çok insan için kurtuluş umudu haline gelmiştir. Çoğu kez; içsel gelişimini tamamlamamış, tekniklerin içeriği hazmetmemiş, ilke ve değerlerden yoksun, ahlaki yönü zayıf kişiler tarafından rant aracı olarak kullanılmaktadır. Kurulan NLP derneklerinin tamamına yakını, bu amaca hizmet etmektedir.

Sonuçta NLP'yi bir bıçağa benzetirsek; bıçak adam öldürmekte de, ameliyatta insan hayatını kurtarmakta da kullanılabilir. Bu, kullanan kişinin niyetine ve ehliyetine bağlıdır. Aslında, ülkemizdeki sorun NLP'de değil, NLP'yi çıkarları doğrultusunda kullanan kişilerdedir.

Bana göre, bu kötü niyetli kişiler isteseler de amaçlarına ulaşamazlar, çünkü karşılarında bilinçaltının sınırsız gücü vardır. Bilinçaltının öncelikli görevi, bizi korumaktır. Sebebini bilmesek bile, bilinçaltımız muhatabın beden dilindeki en küçük bir çelişkiyi fark eder ve bizi uyarır. O kişiden ve o yerden hemen uzaklaşmamızı sağlar.

Kimi psikolog ve psikiyatr'lar da bu tekniklerden etkin olarak yararlanmaktadır. Bunlar dışında, bir elin parmaklarını geçmeyen küçük bir azınlık, NLP'yi her anlamda amacına uygun ve etik olarak insanlarımızın yararına kullanmaya gayret etmektedir.

Benim odaklandığım nokta ise, tekniklerin doğru ve etik kullanımı. Be nedenle, NLP eğitmeni de olmama rağmen kendimi NLP ile tanımlamıyorum. Çünkü, NLP'yi tanımadan önce dokuz yıllık kişisel gelişim deneyimim oldu. Hatta ilk kitabımı da bu dönemde çıkardım. Kendimi, sibernetik ve sistem yaklaşımlarını da içeren, "Holistik Gelişim"ci bir yazar, düşünür ve eğitmen olarak tanımlıyorum. NLP, bana zenginlik katan, alet çantamdaki aletlerden sadece bir tanesi...

Bu konuda, okuyucularımı bilgilendirip uyarmayı yazar ve düşünür sorumluluğu olarak görüyorum: NLP, sihirli ya da mucizevi bir şey değildir. Sadece, doğru kullanılması halinde etkin sonuçlar veren kişisel gelişim ve değişim araçlarından bir tanesidir.

Sorun ise, doğru kişiyi bulmaktır. Doğru ellerde, yaralara merhem olabilmektedir. Ayrıca, kişisel gelişim için tek araç da değildir. Kişisel gelişimde çok sayıda araç mevcuttur. Örneğin bir Budist, Meditasyon ile aynı amaca, kendi kişisel "Nirvana"sına ulaşabilmektedir.

BAZI TESPİTLER

NLP konusunda, bazı hususların da altını çizmek isterim.

Birincisi, NLP Batılı ülkelerde yetmişli yılların sonu, seksenli yılların başında zirve yapmış, şu an düşüş eğilimindedir. Sihirli, mucizevi bir şey olsaydı bu düşüş yaşanmazdı.

İkincisi, iki kurucu da dahil olmak üzere, diğer büyük aktörlerin çoğu kendi aralarında birbirleri ile çatışma halindedirler. Hepsi de birbirlerine atıp tutarlar. Bu anlamda, örnek rol modeli olamazlar.

Ülkemizle ilgili tespitlere gelince: Kabaca, NLP'yi talep eden dört insan tipi olduğunu söyleyebiliriz. Birinci grup, hayatta hiçbir işte dikiş tutturamamış, altyapıları da olmayan kişiler. Bu grup içsel değerlerden de yoksun olup, kısa sürede NLP ile para kazanma peşindedirler. İçlerinde, popcorn türü 5-8 arası kitabı olanlar da vardır. Kişisel deneyimden de yoksundurlar. "Yüz metreci" olan bu insanların çoğu, zaten kitaplarını da Anthony Robbins'i okuduktan sonra yazmışlardır.

İkinci grup, psikolojik ya da kişisel sorunları olup, bunları çözmeyi amaçlayan kişilerdir. Çoğu, iş-güç sahibi olup, kişisel gelişim sektörünün sadık müşterisi konumundadırlar.

Üçüncü grup, "bu neymiş" diye gelen meraklı kişilerden oluşur. Bir süre sonra da, ilgi alanları ve gündemleri değişir bu kişilerin.

Dördüncü grup ise; eğitmen, danışman, doktor, terapist, rehberlik uzmanı gibi meslek gruplarından gelen, altyapıları sağlam kişilerdir. Bunlar, alet çantalarına yeni aletler eklemek için gelirler. Yenilikleri yakından takip ederler. Bu kişiler "marotoncu" olup, çoğunun içsel değerleri de sağlamdır. İstisnalar hariç, para-pul için yanlış iş yapmazlar. Çünkü, ilke ve değerlere sahip olup, misyonları için çalışırlar. İşlerini de çok severler.

Yabancı eğitmenlere gelince: Ehliyetleri farklılık arzediyor, ehil olanlar da var, ehil olmayanlar da. Neredeyse tamamı kültürümüze yabancı. Ayrıca, dil kargaşasının yoğun olduğu bir alanda tercüme kayıpları çok oluyor. Bu yüzden kavram kargaşası yaşanıyor. Ve, bir çok eğitmen bilgi vermeyi değil, hoş vakit geçirtmeyi amaçlıyor.

SONUÇ OLARAK...

NLP, Carl Jung'dan beri geliştirilen teknolojilerin bir araya getirilmesi ile oluşturulmuş bir pazarlama paketidir. Ancak, doğru ellerde kullanıldığında, doğru sonuçlar alınabilen etkin araçlara sahiptir.

NLP eğitimi ve danışmanlık hizmeti alacak kişilere önerim; öncelikle eğitmen ve danışmanın niyetine bakmalarını, kişilik ve karakterini araştırmalarını öneririm.

Sonrada, bilgi ve deneyimleri ile ilgili yetkinliklerine...

Her şeyin, gönlünüzce olması dileğimle...

Yorumlar (0)

Yorumları RSS ile takip edin